Lipödemli bireylerde en sık karşılaşılan şikâyetlerden biri şudur:
“Ne yediğime bağlı olarak bacaklarım bir gün rahat, bir gün çok şiş oluyor.”
Bu durum tesadüf değildir. Lipödemli dokuda inflamasyon ve sıvı birikimi normalden daha hızlı tetiklenir. Yani yediğiniz her şey, iyi hissetme düzeyinizi doğrudan etkiler.
Bilimsel araştırmalar lipödemin aynı zamanda kronik inflamatuar bir hastalık olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle doğru gıdaları seçmek; ağrı, ödem, hassasiyet ve hareket kısıtlılığını azaltmada güçlü bir araçtır.
İnflamasyonu Artıran Gıdalar (Düşman Besinler)
Rafine Şeker ve Şekerli Ürünler
Şeker, lipödemde inflamasyonu tetikleyen başlıca faktörlerden biridir. Kandaki glikozun hızla yükselmesi insülin dalgalanmasına, yağ depolanmasına, ödem artışına, oksidatif strese yol açar. Bu nedenle tatlılar, şekerli içecekler, paketli atıştırmalıklar lipödem semptomlarını belirgin şekilde kötüleştirebilir.
Beyaz Un ve Yüksek Glisemik Yük İçeren Gıdalar
Beyaz ekmek, börek, makarna ve hamur işleri kan şekerini hızlı yükselttiği için gün sonu bacak dolgunluğunu artırır, inflamatuar yanıtı tetikler ve lenfatik drenajı yavaşlatır.
Lipödemli bireylerde bu tür karbonhidratlara karşı hassasiyet daha yüksektir.
Kızartmalar ve Hidrojenize Yağlar
Kızarmış yiyecekler ve trans yağ içeren ürünler, lipödemde zaten artmış olan doku inflamasyonunu daha da yükseltir. Araştırmalar bu yağların damar geçirgenliğini artırdığını, dokuda sıvı birikimini hızlandırdığını ve bağ dokusu hasarını tetiklediğini göstermektedir.
Aşırı Tuz Tüketimi
Tuz tüketimi, lipödemde iki temel nedenle sorun yaratır. Birincisi, tuz vücutta sıvı tutulumu artırarak mevcut ödemi daha da yoğunlaştırır. İkincisi ise artan sıvı miktarı lenfatik sistemin üzerine ek yük bindirir; bu da özellikle bacaklarda ağırlık, gerilme ve basınç hissinin belirginleşmesine yol açar. Bu nedenle lipödemli bireylerde tuz alımını kontrol altında tutmak, semptomların hafiflemesine önemli ölçüde katkı sağlayabilir.
Alkol
Alkol, damarların genişlemesine ve vücutta sıvı kaybına neden olur. Bu durum ilk etapta kısa süreli bir rahatlama sağlasa da sonrasında özellikle ertesi gün ödem artışı, bacaklarda sertlik ve dolgunluk hissi gibi semptomların belirginleşmesine yol açar. Bu nedenle alkol tüketimi lipödemli bireylerde semptom dalgalanmalarını tetikleyebilir.
İnflamasyonu Azaltan Gıdalar (Dost Besinler)
Omega-3 Yağ Asitleri: En Güçlü Anti-inflamatuar Destek
Somon, sardalya, uskumru, chia ve ceviz gibi omega-3 kaynakları lipödemde inflamasyonu azaltıcı etkisi en güçlü besin gruplarından biridir. Omega-3 yağ asitleri hücresel inflamasyonu baskılar, damar ve lenfatik fonksiyonu destekler, cilt altı doku kalitesini iyileştirir.
Besinlerden yeterli alınmadığında uzman tavsiyesiyle destek olarak da kullanılabilir.
Zeytinyağı ve Akdeniz Tipi Yağlar
Zeytinyağındaki oleik asit ve polifenoller, inflamasyonu azaltan doğal bileşenlerdir. Bu nedenle Akdeniz tipi beslenme lipödemde önemli bir yere sahiptir.
Araştırmalar zeytinyağı tüketen bireylerde inflamatuar belirteçlerin daha düşük olduğunu göstermektedir.
C Vitamini ve Antioksidan Kaynakları
C vitamini sadece bağışıklık için değil lipödemde bağ dokusu sağlığı için de kritik öneme sahiptir. Kolajen üretiminde görev alır ve ekstraselüler matriks yapısını destekler. Bu nedenle kivi, kırmızı biber, çilek gibi besinler günlük rutinde mutlaka yer almalıdır.
Magnezyum, Selenyum ve Kurkumin
2022 yılında yapılan bir derleme, bu takviyelerin lipödemin inflamatuar sürecini etkileyebileceğini göstermiştir.
- Magnezyum: Kas gerginliğini azaltır, huzursuz bacak hissini hafifletir.
- Selenyum: Antioksidan savunmayı güçlendirir.
- Kurkumin: En güçlü doğal antiinflamatuar bileşiklerden biridir.
Takviyeler kişiye özel planlanmalıdır.
Lifli Sebzeler ve Polifenoller
Kırmızı lahana, ıspanak, roka, pancar ve koyu yeşil yapraklı sebzeler inflamatuar süreçleri azaltan polifenoller içerir. Ayrıca lif alımı artacağından bağırsak sağlığı güçlenir, inflamatuar belirteçler düşer ve kan şekeri dengelenir.
Bağırsak sağlığı ile lipödem arasında güçlü bir ilişki olduğu yapılan çalışmalarla açıklanıyor.
Sonuç: Lipödemde Beslenme Çok Önemli Bir Tedavi Basamağıdır
Lipödemde ne yediğiniz, nasıl hissettiğinizi doğrudan belirler. Doğru beslenme modeli inflamasyonu azaltır, ödemi kontrol eder, ağrıyı hafifletir, dokuyu güçlendirir, yaşam kalitesini artırır.
Yani lipödemde beslenme sadece “destekleyici” değil; tedavinin merkezindedir.
Kaynakça
- Herbst KL, et al. Dietary supplements for lipedema. Int J Mol Sci. 2022;23(23):15297. doi:10.3390/ijms232315297
- Forner-Cordero I, Szolnoky G, Forner-Cordero A, Kemeny L. Lipedema—Pathogenesis, diagnosis, and treatment options. J Clin Med. 2020;9(8):2219. doi:10.3390/jcm9082219
- Poojari A, Dev K, Rabiee A. Lipedema: Insights into morphology, pathophysiology, and challenges. Biomedicines. 2022;10(12):3081. doi:10.3390/biomedicines10123081
- Verde L, et al. Ketogenic diet: A nutritional therapeutic tool for lipedema? Curr Obes Rep. 2023;12:529–543. doi:10.1007/s13679-023-00536-x
- Sammarco A, et al. Modified Mediterranean-ketogenic diet and carboxytherapy as personalized therapeutic strategies in lipedema: A pilot study. Nutrients. 2023;15(16):3654. doi:10.3390/nu15163654
