Lipödem, en sıklıkla her iki bacakta, kalça ve basende, bazen de kollarda anormal yağ depolanmasına neden olan kronik ve ilerleyici bir hastalıktır. Hastaların tamamına yakını kadındır ve yakınmalar genellikle ergenlik çağı ile otuzlu yaşlar arasında başlar. Hastalık ilerledikçe, vücudun belden aşağı kısmı belden yukarı kısmına göre orantısız şekilde daha kalın hale gelir.
Lipödem hastalığında bacaklarda cilt altında biriken yağ dokusunda yapısal olarak bozukluk vardır. Lipödemli hastalarda cilt altında yağ hücreleri olması gerekenden büyüktür, hücreler arası yapışıklıklar ve zamanla ele gelen yağ bezeleri şeklinde nodüller oluşur. Yağ dokusundaki bu bozukluğa ek olarak ince kan damarları ve lenf damarlarında mikroskobik düzeyde yapısal bozukluklar vardır. İnce kılcal kan damarlarındaki yapısal bozukluklar sonucunda bacaklarda ince varisler ve morarmaya yatkınlık oluşur. Lipödem hastaları, bacakları bir yere değse bile hemen kolayca morardığını ve kolay kolay geçmediğini ifade ederler. Lenf damarlarının etkilenmesi ise bacaklarda ödem ve şişlik oluşmasına yol açar. Cilt altı yağ dokusunda ayrıca yangısal reaksiyonlar (inflamasyon) artmıştır. Bu yüzden bacaklarda ağrılı bir yağlanma ve kalınlaşma söz konusudur. Lipödem hastalarında vücutta artmış yangısal reaksiyonlar (inflamasyon) tedavide odaklanılması gereken en temel sorundur. Lipödem obeziteden farklıdır, boyuna göre kilosu normal olan kadınlarda bile lipödem görülebilir.
Lipödem, kadınlarda %11-18 oranında yani aslında nispeten sık görülür. Lipödemde bilimsel olarak tüm tanı kriterleri konusunda tam bir görüş birliği olduğu söylenemez, bu yüzden bazı gri alanlar hala bulunmaktadır. Bunun yanında, hala hem sağlık çalışanları hem de hastalar arasında lipödem konusundaki farkındalık ve bilgi düzeyi hala olması gerektiği kadar yüksek değildir. Aslında, teşhis konulan sayıdan çok daha fazla lipödem hastası vardır.
Lipödem sadece estetik bir sorun değildir. Lipödem kadınlarda hem psikolojik olarak yük oluşturan hem de hastanın yaşam kalitesini belirgin derecede olumsuz etkileyen önemli hastalıktır.
Lipödemde erken tanı konulmaz ve gereken önlemler zamanında alınmaz ise ileri evrelerde tedaviden sonuç almak giderek zorlaşır.
Kaynaklar:
- Buso G, Depairon M, Tomson D et al. Obesity 2029;27:1567-1576.
- Forner-Cordero I, Szolnoky G, Forner-Cordero A, et al. Clin Obes 2012;2:86-95.
- Okhovat JP, Alavi A. Int J Low Extrem Wounds 2015;14:262-267.
- Fife CE, Maus EA, Carter MJ. Adv Skin Wound Care 2010;23:81-92; quiz 93-94.
- Poojari, A.; Dev, K.; Rabiee, A. Biomedicines 2022, 10,
